Jolanta Paczkowska przedstawia Lubuskie

14 marca 2014

Żagań. Replika baraku 104 i tunelu "Harry", z których zaczęła się Wielka Ucieczka [ZDJĘCIA]

Wielka Ucieczka ze Stalagu Luft III w Żaganiu w czasie II wojny światowej rozpoczęła się w nocy z 24 na 25 marca 1944 r., tunelem "Harry". Od 2008 roku na terenie żagańskiego Muzeum Obozów Jenieckich stoi replika baraku 104, z którego było wejście do tunelu. Budynek został wykonany przez brytyjskich wolontariuszy przy współpracy z Polakami.

Żagań. Replika baraku 104. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie]

W 1939 r. Niemcy utworzyli w Żaganiu Stalag VIII C przeznaczony dla podoficerów i szeregowych żołnierzy wojsk lądowych. Przebywali tu Polacy, Belgowie, Francuzi, Brytyjczycy, Grecy, Jugosłowianie oraz żołnierze z Armii Czerwonej.

Od 1943 r. także jeńcy włoscy, a w 1944 r. słowaccy i 101 powstańców warszawskich. W sąsiedztwie Stalagu VIII C był też Stalag Luft III - obóz przeznaczony dla pilotów i członków załóg samolotów z USA i brytyjskiego Royal Air Force (RAF). W RAF walczyli piloci z Wielkiej Brytanii, ale i z Australii, Nowej Zelandii, RPA, Kanady oraz krajów europejskich Czech, Francji, Norwegii, Belgii, Holandii, Litwy, Grecji oraz Polski. Jeńcy takich też narodowości znaleźli się w tymże obozie.

Żagań. Pomnik poświęcony jeńcom Stalagu VIII C. Fot. Jolanta Paczkowska

W 1944 r. ze Stalagu Luft III uciekło 80 jeńców, przedstawicieli 13 narodowości, w tym Polacy. 111-metrowym tunelem "Harry", wydrążonym przez kanadyjskich górników-lotników, który zaczynał się w baraku 104.

Żagań. Replika tunelu "Harry". Fot. Jolanta Paczkowska

Żagań. Tablica inf. dot. baraku i tunelu. Fot. Jolanta Paczkowska

Niestety, tylko dla trzech z nich ucieczka zakończyła się sukcesem. Pozostałych złapano, 50 z nich na rozkaz Hitlera zamordowano. W 1971 r. na terenach obozów jenieckich powstało Muzeum Martyrologii Alianckich Jeńców Wojennych (obecnie: Muzeum Obozów Jenieckich), w celu upamiętnienia wszystkich jeńców przebywających w różnych okresach historii w żagańskich obozach. Od tamtej pory do Żagania przyjeżdżają goście z całego świata. Niestety, nie ma już żywych świadków Wielkiej Ucieczki. Gdy Brytyjczycy zobaczyli fragment dawnego baraku 104 i krawężniki wytyczające tunel ucieczkowy "Harry", uznali, że trzeba zrobić coś więcej, aby upamiętnić tak ważne dla nich miejsce. Założyli stronę internetową i zbierali pieniądze.

Barak, który obecnie można zwiedzać w Żaganiu, stanął obok muzeum, a nie w lesie, w miejscu gdzie stał naprawdę, czyli ok. 1,5 km stąd. Tu jest bezpieczniej (w lesie wandale czuli się bezkarni), łatwiej też było podłączyć prąd i inne potrzebne media.

Podobno jest o połowę krótszy od oryginalnego, ma 12 x 26 m, sześć izb na wzór tych, w których mieszkali jeńcy w Stalagu Luft III. Wejście do tunelu "Harry" znajdowało się w tym baraku pod żelaznym piecem. W przyszłości będzie można tu spróbować wyczołgać się spod takiego pieca na zewnątrz. Już dziś natomiast można wejść do repliki tunelu i przejechać się w nim na takim samym drewnianym wózku, jak jeńcy w 1944 r.

Żagań. Lotnikom Alianckim, jeńcom Stalagu Luft III, uczestnikom Wielkiej Ucieczki. Fot. Jolanta Paczkowska

Zobacz koniecznie: To tu miała miejsce Wielka Ucieczka

2 lutego 2014

Dąbroszyn - wieś w powiecie gorzowskim [ZDJĘCIA]

Dąbroszyn - w gminie Witnica znany był już w XIII wieku jako stara nadwarciańska wieś rybacka o rodowodzie słowiańskim. Dziś najstarszymi zabytkami, niestety niszczejącymi, są pałac w stylu barokowym z XVII w. i otaczający go park z XVIII w. Kościół p.w. św. Jakuba z początku XIX w.

Dąbroszyn. Przed pałacem. Miłorząb - pomnik przyrody. Fot. Jolanta Paczkowska
[kliknij w zdjęcie]

Dąbroszyn. Pałac. Fot. Jolanta Paczkowska

W Dąbroszynie (Tamsel) w ogrodzie urządzonym w stylu barokowym chętnie wypoczywali artyści i pruska szlachta. Wielokrotnie bywał tu także książę pruski Fryderyk II, późniejszy król Fryderyk Wielki - inicjator I rozbioru Polski.

W czasie II wojny pałac był zapleczem dla wojsk radzieckich, znajdujące się w nim dzieła sztuki zostały zniszczone. Po wojnie był siedzibą Państwowego Urzędu Repatriacyjnego dla repatriantów wracających do kraju z zachodu, a następnie PGR-u. Mieściły się tu biura, przedszkole, biblioteka, przychodnia oraz mieszkania pracownicze.

Dąbroszyn. Mapa zabytków. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąbroszyn. Park. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąbroszyn. Kościół p.w. św. Jakuba. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąbroszyn. Pałac. Fot. Jolanta Paczkowska

Dąbroszyn. Park. Fot. Jolanta Paczkowska

Strona gminy Witnica

Pomorsko - wieś w powiecie zielonogórskim [ZDJĘCIA]

Pomorsko - wieś w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów, znana jest z istniejącej tu przeprawy promowej na Odrze. Na uwagę zasługuje też gimnazjum mieszczące się w zabytkowym pałacu z początku XVIII w. zbudowanym przez rodzinę grafów von Schmettow.

Pomorsko. Gimnazjum. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie]

Pomorsko. Gimnazjum. Fot. Jolanta Paczkowska

Pomorsko. Odra. Fot. Jolanta Paczkowska

Tutaj można zobaczyć prom, który kursuje w Pomorsku dzisiaj. A poniższe zdjęcia pokazują prom, który kursował w tym miejscu wcześniej, dużo mniejszy.

Pomorsko. Prom na Odrze. 2011 rok. Fot. Jolanta Paczkowska

29 stycznia 2014

Cybinka - powiat słubicki. Cmentarze żołnierzy radzieckich [ZDJĘCIA]

Cybinka - niespełna 3-tysięczne miasteczko w powiecie słubickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej, znane jest ze znajdujących się tutaj dwóch dużych cmentarzy żołnierzy radzieckich, z 5 tysiącami mogił.

Cybinka. Cmentarz żołnierzy radzieckich przy ul. Lwowskiej. Fot. Jolanta Paczkowska [kliknij w zdjęcie]

Cmentarz przy Lwowskiej znajduje się w centrum miasta, przy Białkowskiej – na obrzeżach. Pochowano na nich pięć tysięcy radzieckich żołnierzy 33 Armii gen. Cwietajewa poległych podczas II wojny światowej na linii Odry, od lutego do maja 1945 roku.